miércoles, 16 de enero de 2019

La orquestina


Chegóu a casa’l Xiblateru,
mercáralu la muyer,
costóy abondo dineru,
pero, ¿quéy vas facer?

Dempués vieno un violinista,
qu’acarreta un vigulín,
hermanos a simple vista,
seique hermanos a la fin.

Magar que son de madera,
se m’abultan de verdá,
hai de nueite escandalera
ya conciertu en Navidá.

De la que voi pala sala,
ellos dexan de tocar,
pueque finaran la gala
o quieran disimular.

Darréu miroys a los güeyos
la súa mirada perdida,
sobro embarnizaos papiellos,
paecen nun tener vida.

Como nun amuesan biecu
nin echan los imposibles,
escapao torno al trubiecu
ya los mios suaños pacibles.

Por culpa d’esi xiblante,
que se siente tras la muria,
amás d'al acompañante,
a la d’al llau entróy furia.

Denunciara esa vecina,
anque a los municipales,
sin pruebas de la orquestina,
nun pagué nin dous reales.

martes, 25 de diciembre de 2018

Una bona nueva



     Una bona noticia pa tolos nenos: Pá Noel ya los Reis Magos tan xestionando a traviés d’ONGs españolas qu’enriedan nos sous respeutivos países el sou treslláu ya asentamientu definitivu n’España. Amás, yá se tan tramitando dende l’Alministración las ayudas ya servicios sociales queys correspuenden. La reagrupación familiar paez que s’amuesa un plizcu más abegosa ya va tener que ser pa más alantre. ¡Norabona a tolos nenos, a Pá Noël ya a los Reis Magos!

viernes, 7 de diciembre de 2018

NENA


Tanta nena, tanta nena,
tanta nena que morriera,
la vida ye toa pena,
un camín de mala llera.

Esa nena fora aniciu
d’una vida cuando ambura,
que fina perdiendo’l xuiciu,
qu’arruina la creatura.

Enriedan con un pasáu,
nel que nun valióu enredar,
que tou bien ye gastáu,
porque nada va quedar.

Da allegría la reciella,
la reciella nel paséu,
cuando na foto esperteya
d’outra dómina en Tinéu.

Gastaba boina’l paisanu,
ella, pañuelu y mandiles,
ensin turista pel branu
que venga de los Madriles.

Aquel foi tiempu d’ablanas,
de probitú y de formigos,
de nenas que son hermanas,
de nenos que son amigos.

Pero quedaba un futuru
que somorguióu nuna guerra,
un futuru siempre escuru,
una vida siempre perra

pal probe que poco tien,
namái l’ayalga la nena,
qu’a súa vera se caltién
ya ayuda a ensugar la pena.

viernes, 30 de noviembre de 2018

Dichosu mes



     Un de los refranes favoritos del miou pá lu dexaba cayer per estas fechas: “Dichosu mes el qu’entama colos Santos ya acaba con San Andrés”. Ta perclaru que se refería al mes noviembre que ya fina, al que n’asturianu sey conoz tamién por mes de los Santos, mes de San Martín, mes muertu o payares. Amestar qu’hai una montonera refranes que falan d’esti mes: “Cuando en noviembre trona, la collecha será bona”, “Tou noviembre guardáu ya na túa casa soterráu”, “Trenta días trai noviembre…”, "De los Santos a Navidá, o llover o xelar”, “El día los Santos, nieve pelos cantos; ya per San Andrés, a la túa puerta la ves”,  “Pelos Santos, nieve nos campos, ya per San Martín, nieve nel camín”, “El pan serondín, per San Martín”, “L'ayu fino, per San Martino”, “Per San Martín, l'ayu ya’l cebollín”, “Per San Martín, el trigu rubilín”, “San Martín tien un branu; amás de durar poucu, nun lu tien tolos años”, “En pasando San Martín, cola manta al recostín”, “Per San Martín, el cierzu por vecín”, “ Per San Martín, una mazana a cada rapacín”, “Tal día de San Martín, tal día de Santa Olaya”, “Hacia Santa Margalita, la lluvia, más que dar, quita”, “Per Santa Catalina, la nieve na cocina”, “De Santa Catalina a Nadal, va un mes cabal”, “De San Andrés a Navidá, un mes habrá, ya la vieya que bien cuntóu, tres selmanas atopóu”, “El qu'a San Andrés va ya allá duerme, nun mes va ya n'outru vuelve”, “Per San Andrés, riega los tous praos, que cebarás los tous gües”, “En llegando San Andrés, el vinu nuevu de Cangas, aneyu ye”, “El vinu per San Andrés, vieyo ye”, “Per San Andrés, semao ya por nacer”, “Quien quiera pan d'escaldada, per San Andrés la tendrá semada”.

     De matanzas de gochos o corderinos hai abondos; sicasí, nun voi aportar nengunu porque’l samartín aborrezlu muitu Pin.

Ye verdá ya nun lu niego,
del inocente gorrín,
porque nun soi martiniegu,
aborrezo’l samartín.

domingo, 25 de noviembre de 2018

Culiema, focu d'aguilandeiros



     Nada nun había, nin siquier teléfanu o lluz eléutrica. L'aislamientu yera secular nos pueblos más separtaos del antiguu Partíu Sierra. Hai cuarenta años, falé con vieyos de la faza que me camentaban como pa dir a Uviéu n’outra dómina travesaban perriba les montes. La mayor parte de las casas nun daban pa tous ya namái que se caltenían nellas el meirazu ya la nueva, los outros hermanos tenían que colar. Nestas condiciones aguciábase l'inxeniu pa retozar de la que se podía. Los aguilandeiros fonon un de los escurrimientos común con bona parte del occidente d'Asturias. Güei, la valoratible aportación de Sergio Rodriguez, nos recuerda como San Pedru Culiema foi un célebre focu d'esas representaciones, nas qu'andechaban vecinos d'esa parroquia na que naciera un de los mios güelos ya los sous pas asina como d'outras de la redolada. Arriendes, asoléyanos dalgún personaxe nun habitual n'outras amazcaradas del llonxanu oeste, talamente como'l reloxeru, la mula, el muleru, la neñera col sou nenu, el xastre ya l'ánxel.

jueves, 22 de noviembre de 2018

Cantarín d'aguilandeiros

     
     Yá qu'ía’l día de la música, col sofitu d’una estrofa tradicional d’aguilandeiros, encoplo outras seis de la mesma condición quey amiesto pa iguar un cantarín.


Anxelinos somos,
del cielu vinimos,
bolsina traemos,
cuartinos pidimos.

Los aguilandeiros
llegan a túa casa,
son tous solteiros,
hai ún que se casa.

Vinimos de llexos,
de llexos vinimos,
xubiendo los tesos,
baxando caminos.

Saca l’aguilando,
señora pa nós,
vamos informando
que naciera Dios.

Para rediminos,
nacéu l’outru día,
en nome pidimos
de súa ma María.

Si esta ía gran casa
ya hai un gran señor,
bon bollu s’amasa,
que sal bon golor.

Danos l’aguilando,
lo que tea al algame,
tamos bocanando,
morremos de fame.

jueves, 8 de noviembre de 2018

Ubicuidá



Nun lu vais creyer, pero yo conozo perfeutamente lo de la ubicuidá: soi quien a tar en Madrid ya n’Asturias al mesmu tiempu…

domingo, 14 de octubre de 2018

Krausista


    
     Non por apolíticu dexo de ser krausista, non yá porque me paeza muitu bien una doctrina que defende la tolerancia académica ya la llibertá de cátedra escontra’l dogmatismu, sinón porque siempres fui almirador d’Alfredu Kraus, como cuento qu'ía la mía mui emponderada hermana más que putativa  que güei colingara un vidéu nel feisbuc del maestru canariu. D’outra miente, refugo entrar en política, al marxe de que porque teo amigos de toa triba de pensamientu, porque nun me convién cuntar con más enemigos que los poucos que yá teo, qu’abúltanseme abondos. Pa finar, col intentu d’afayar el racionalismu cola moral, yo tamién voi colingar unu de los mious cantares preferíos de Kraus, del LP de Gayarre que caltengo por partía doble, onde pa que pinte meyor al casu viste de flaire.

martes, 2 de octubre de 2018

Dublín


Hai xente que va Dublín
pa lu cuntar al vecín;
yo lu veo en casa, sele,
que dacuando sal na tele.

domingo, 23 de septiembre de 2018

Grau (Villancicu con desendolcu)


Muitu me gusta Restiellu
ya tamién me gusta Ambás,
nun esqueizo Villandás,
teo la moza en Sestiellu.

Si me presta tar en Grau
ye porque m’alcuentro bien,
m’afayo nel sou terrén
meyor qu’en cualesquier llau.

Por eso toi afitáu
a la escontra de Bustiellu.

Muitu me gusta Restiellu
ya tamién me gusta Ambás,
nun esqueizo Villandás,
nin la moza de Sestiellu.

Trespandara dende Trubia,
ya en llegando a Peñaflor
atoupéme col miou amor,
güei vivo a la vera’l Cubia.

Ya, dende entós, ensin dubia,
soi moscón d’esti conceyu.

Muitu me gusta Restiellu
ya tamién me gusta Ambás,
nun esqueizo Villandás,
casé cola de Sestiellu.

martes, 18 de septiembre de 2018

Nun me quixo una burrica


Nun me quixo una burrica
cuando yo l’afalagaba,
bebo vinu de barrica
por culpa esa espantayada.

Festexaba dende l'altu,
una mula, la ocurrencia;
entós, la puya diou un valtu
ya colara de pendencia.

Nun vi burra como e!!a,
ensin reburdiar más nada,
echóu’l pie!!u a la portie!!a
ya dexóume cola frada.

Marchara polo que sei
con outru más burru, ¡chachu!,
quedéi nel chigre en Pambléi,
chumo ensin parar del cachu.

Yá nun volveré a querer
outra vez a una puyina,
pa nunca amor carecer,
qu’espeta como culina.

Nun me quixo una burrica,
nin tampoco la súa ama,
enfiléi cola barrica,
duermo solo na mía cama.

domingo, 5 de agosto de 2018

La mía collecha



     L’añu pasáu mercara cuatro plantas de tomate nun comerciu chinos col envís de comer dalgunu que nun tuviera cucháu con química ya que nun pasara per cámaras. Foi’l casu qu’anque echanon flores nun prendiera nenguna ya quedéi ensin collecha. Anguano compré dos matas del Cáucaso ya m’apurrienon un tomate ente las dúas. Por embargu, tamién adquirí semiente de yerba gatera nun viveru d’un paisanu ya la distribuyí per dolce xardineras ya la que menos produxo foi esta de la semeya, yá que las otras tuvienon dous o tres gatos caúna.